(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.261. అధ్యాయః 261
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
వాయునా హైహయార్జునంప్రతి దేవాసురయుద్ధే రాహుణా చంద్రసూర్యపరాభవేనాంధకారప్రాప్తౌ దేవానాం ప్రార్థనయా చంద్రీభూయ తమోనిరసనరూపాత్రిమహిమోక్తిః॥ 1 ॥ తథా సవజ్రేంద్రహస్తస్తంభనేనాశ్వినోః సోమపానదాపనరూపచ్యవనమహిమోక్తిః॥ 2 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ।

ఇత్యుక్తస్త్వర్జునస్తూష్ణీమభూద్వాయుస్తమబ్రవీత్।
శృణు మే హైహయశ్రేష్ఠ కర్మాత్రేః సుమహాత్మనః॥ 13-261-1(91861)
ఘోరే తమస్యయుధ్యంత సహితా దేవదానవాః।
అవిద్యత శరైస్తత్ర స్వర్భానుః సోమభాస్కరౌ॥ 13-261-2(91862)
అథ తే తమసా గ్రస్తా నిహన్యంతే స్మ దానవైః।
దేవా నృపతిశార్దూల సహైవ బలిభిస్తదా॥ 13-261-3(91863)
అసురేర్వధ్యమానాస్తే క్షీణప్రాణా దివౌకసః।
అపశ్యంత తపస్యంతమత్రిం విప్రం తపోధనం॥ 13-261-4(91864)
అథైనమబ్రువందేవాః శాంతక్రోధం జితేంద్రియం।
అసురేరిషుభిర్విద్ధౌ చంద్రాదిత్యావిమావుభౌ॥ 13-261-5(91865)
వయం వధ్యామహే చాపి శత్రుభిస్తమసా వృతే।
నాధిగచ్ఛామ శాంతిం చ భయాత్త్రాయస్వ నః ప్రభో॥ 13-261-6(91866)
అత్రిరువాచ। 13-261-7x(7695)
కథం రక్షామి భవతస్తేఽబ్రువంశ్చంద్రమా భవ।
తిమిరఘ్నశ్చ సవితా దస్యుహంతా చ నో భవ॥ 13-261-7(91867)
ఏవముక్తస్తదాత్రిర్వై తమోనుదభవచ్ఛశీ।
అపశ్యత్సౌంయభావాచ్చ సోమవత్ప్రియదర్శనః॥ 13-261-8(91868)
దృష్ట్వా నాతిప్రభం సోమం తథా సూర్యం చ పార్థివ।
ప్రకాశమకరోదత్రిస్తపసా స్వేన సంయుగే॥ 13-261-9(91869)
జగద్వితిమిరం చాపి ప్రదీప్తమకరోత్తదా।
వ్యజయచ్ఛత్రుసంఘాంశ్చ దేవానాం స్వేన తేజసా॥ 13-261-10(91870)
అత్రిణా దహ్యమానాంస్తాందృష్ట్వా దేవా మహాసురాన్।
పరాక్రమైస్తేఽపిం తదా వ్యఘ్నన్నత్రిసురక్షితాః।
ఉద్భాసితశ్చ సవితా దేవాస్త్రాతా హతాసురాః॥ 13-261-11(91871)
అత్రిణా త్వథ సోమత్వం కృతముత్తమతేజసా।
ద్విజేనాగ్నిద్వితీయేని జపతా చర్మవాససా॥ 13-261-12(91872)
ఫలభక్షేణ రాజర్షే పశ్య కర్మాత్రిణా కృతం।
తస్యాపి విస్తరేణోక్తం కర్మాత్రేః సుమహాత్మనః।
బ్రవీంయన్యం బ్రూహి వా త్వమత్రితః క్షత్రియం వరం॥ 13-261-13(91873)
ఇత్యుక్తస్త్వర్జునస్తూష్ణీమభూద్వాయుస్తతోఽబ్రవీత్।
శృణు రాజన్మహత్కర్మ చ్యవనస్య మహాత్మనః॥ 13-261-14(91874)
అశ్వినోః ప్రతిసంశ్రుత్య చ్యవనః పాకశాసనం।
ప్రోవాచ సహితో దేవైః సోమపావశ్వినౌ కురు॥ 13-261-15(91875)
ఇంద్ర ఉవాచ। 13-261-16x(7696)
అస్మాభిర్నిందితావేతౌ భవేతాం సోమపౌ కథం।
దేవైర్న సంమితావేతౌ తస్మాన్మైవం వదస్వ నః॥ 13-261-16(91876)
అశ్విభ్యాం సహ నేచ్ఛామః సోమం పాతుం మహావ్రత।
యదన్యద్వక్ష్యసే విప్ర తత్కరిష్యామ తే వచః॥ 13-261-17(91877)
చ్యవన ఉవాచ। 13-261-18x(7697)
పిబేతామశ్వినౌ సోమం భవద్భిః సహితావిమౌ।
ఉభావేతావపి సురౌ సూర్యపుత్రౌ సురేశ్వర॥ 13-261-18(91878)
క్రియతాం మద్వచో దేవా యథా వై సముదాహృతం।
ఏతద్వః కుర్వతాం శ్రేయో భవేన్నైతదకుర్వతాం॥ 13-261-19(91879)
ఇంద్ర ఉవాచ। 13-261-20x(7698)
అశ్విభ్యాం సహ సోమం వై న పాస్యామి ద్విజోత్తమ।
పిబంత్వన్యే యథాకామం నాహం పాతుమిహోత్సహే॥ 13-261-20(91880)
చ్యవన ఉవాచ। 13-261-21x(7699)
న చేత్కరిష్యసి వచో మయోక్తం బలసూదన।
మయా ప్రమథితః సద్యః సోమం పాస్యసి వై మఖే॥ 13-261-21(91881)
వాయురువాచ। 13-261-22x(7700)
తతః కర్మ సమారబ్ధం హితాయ సహసాఽశ్వినోః।
చ్యవనేని తతో మంత్రైరభిభూతాః సురాఽభవన్॥ 13-261-22(91882)
తత్తు కర్మ సమారబ్ధం దృష్ట్వేంద్రః క్రోధమూర్చ్ఛితః।
ఉద్యంయ విపులం శైలం చ్యవనం సముపాద్రవత్॥ 13-261-23(91883)
తథా వజ్రేమ భగవానమర్షాకులలోచనః।
తమాపతంతం దృష్ట్వైవ చ్యవనస్తపసాఽన్వితః॥ 13-261-24(91884)
అద్భిః సిక్త్వాఽస్తంయయతం సవజ్రం సహపర్వతం।
అథేంద్రస్య మహాఘోరం సోఽసృజచ్ఛత్రుమేవ హి॥ 13-261-25(91885)
మదం నామాహుతిమయం వ్యాదితాస్యం మహామునిః।
తస్య దంతసహస్రం తు బభూవ శతయోజనం॥ 13-261-26(91886)
ద్వియోజనశతాస్తస్య దంష్ట్రాః పరమదారుణాః।
హనుస్తస్యాభవద్భూమావాస్యం చాస్యాస్పృశద్దివం॥ 13-261-27(91887)
జిహ్వామూలే స్థితాస్తస్య సర్వే దేవాః సవాసవాః।
తిమేరాస్యమనుప్రాప్తా యథా మత్స్యా మహార్ణవే॥ 13-261-28(91888)
తే సంమంత్ర్య తతో దేవా మదస్యాస్య సమీపగాః।
అబ్రువన్సహితాః శక్రం ప్రణమాస్మై ద్విజాతయే॥ 13-261-29(91889)
అశ్విభ్యాం సహ సోమం చ పిబామ విగతజ్వరాః।
తతః స ప్రణతః శక్రశ్చకార చ్యవనస్య తత్॥ 13-261-30(91890)
చ్యవనః కృతవానేతావశ్వినౌ సోమపాయినౌ।
తతః ప్రత్యాహరత్కర్మ మదం చ వ్యభజన్మునిః॥ 13-261-31(91891)
అక్షేషు మృగయాయాం చ పానే స్త్రీషు చ వీర్యవాన్।
ఏతైర్దోషైర్నరా రాజన్క్షయం యాంతి న సంశయః॥ 13-261-32(91892)
తస్మాదేతాన్నరో నిత్యం దూరతః పరివర్జయేతద్॥ 13-261-33(91893)
ఏతత్తే చ్యవనస్యాపి కర్మి రాజన్ప్రకీర్తితం।
బ్రవీంయన్యం బ్రూహి వా త్వం క్షత్రియం బ్రాహ్మణాద్వరం॥ ॥ 13-261-34(91894)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ఏకషష్ట్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 261 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.